Test sốt xuất huyết NS1 âm tính có chắc chắn không bị sốt xuất huyết? Đây là câu hỏi nhiều người quan tâm khi đang bị sốt nhưng kết quả test Dengue NS1 không phát hiện kháng nguyên.

Câu trả lời là không thể khẳng định chỉ dựa vào một kết quả NS1 âm tính. Theo CDC, kết quả xét nghiệm NS1 âm tính không loại trừ hoàn toàn nhiễm virus Dengue. Việc đánh giá cần kết hợp với thời điểm xuất hiện triệu chứng, tình trạng người bệnh và các xét nghiệm phù hợp khác. 

Trong bài viết này, TBYT KIM MINH sẽ giải thích NS1 âm tính là gì, vì sao test có thể âm tính, nên test sốt xuất huyết vào ngày thứ mấy và khi nào cần thực hiện thêm xét nghiệm.

Test sốt xuất huyết NS1 là gì?

NS1 là tên viết tắt của Non-Structural Protein 1, một protein của virus Dengue được giải phóng vào máu trong quá trình nhiễm bệnh.

Test sốt xuất huyết NS1 được thiết kế để phát hiện kháng nguyên NS1 trong mẫu xét nghiệm. Xét nghiệm này đặc biệt hữu ích trong giai đoạn cấp tính của sốt xuất huyết.

Theo CDC, NS1 có thể được phát hiện trong giai đoạn cấp tính và được khuyến nghị sử dụng trong 7 ngày đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng. 

Tùy từng sản phẩm, test nhanh Dengue NS1 có thể sử dụng loại mẫu khác nhau. Vì vậy, người sử dụng cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng của chính sản phẩm trước khi thực hiện.

NS1 âm tính có chắc chắn không bị sốt xuất huyết?

Không.

Khi test sốt xuất huyết NS1 âm tính, điều đó có nghĩa là test không phát hiện được kháng nguyên NS1 trong mẫu xét nghiệm tại thời điểm thực hiện.

Tuy nhiên, NS1 âm tính không đủ để loại trừ hoàn toàn nhiễm Dengue. CDC nêu rõ rằng kết quả xét nghiệm NS1 âm tính không loại trừ nhiễm virus Dengue.

Do đó, nếu người bệnh vẫn có triệu chứng nghi ngờ sốt xuất huyết, không nên chỉ dựa vào một kết quả test NS1 âm tính để kết luận chắc chắn không mắc bệnh.

Vì sao test NS1 âm tính nhưng vẫn có thể bị sốt xuất huyết?

Có nhiều yếu tố cần xem xét khi diễn giải kết quả test.

1. Thời điểm xét nghiệm

Thời điểm thực hiện test Dengue NS1 có ảnh hưởng đến khả năng phát hiện kháng nguyên.

NS1 được sử dụng chủ yếu trong 0–7 ngày đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng. Sau ngày thứ 7, xét nghiệm NS1 có thể không còn tối ưu như trong giai đoạn cấp tính. 

Vì vậy, khi đánh giá kết quả cần xác định chính xác:

• Ngày bắt đầu sốt.
• Ngày thực hiện test.
• Các triệu chứng hiện tại.
• Kết quả của những xét nghiệm khác nếu có.

2. Kết quả âm tính không loại trừ hoàn toàn nhiễm Dengue

Một kết quả NS1 âm tính chỉ cho biết test không phát hiện được kháng nguyên NS1 trong mẫu tại thời điểm xét nghiệm.

CDC khuyến cáo rằng kết quả NS1 âm tính không loại trừ nhiễm Dengue. Nếu vẫn nghi ngờ sốt xuất huyết, có thể cần đánh giá hoặc xét nghiệm bổ sung tùy vào thời điểm bệnh. 

Đây là lý do không nên sử dụng câu:

“Test NS1 âm tính nghĩa là chắc chắn không bị sốt xuất huyết.”

Cách hiểu này không chính xác.

Test sốt xuất huyết NS1 nên làm vào ngày thứ mấy?

Đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất khi sử dụng test sốt xuất huyết NS1.

Ngày 1–7

Trong 7 ngày đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng, CDC khuyến nghị xét nghiệm NS1 kết hợp với xét nghiệm kháng thể IgM hoặc xét nghiệm NAAT kết hợp IgM để hỗ trợ chẩn đoán Dengue cấp tính. 

Sau ngày thứ 7

Sau 7 ngày kể từ khi xuất hiện triệu chứng, IgM thường được sử dụng làm xét nghiệm chính để đánh giá nhiễm Dengue gần đây.

Có thể hiểu đơn giản:

Lưu ý: Đây là thông tin tham khảo. Việc lựa chọn xét nghiệm cụ thể cần dựa trên tình trạng thực tế và hướng dẫn của nhân viên y tế.

NS1 âm tính nhưng vẫn sốt phải làm gì?

Nếu đã thực hiện test sốt xuất huyết NS1 âm tính nhưng người bệnh vẫn sốt hoặc có các triệu chứng nghi ngờ, không nên chủ quan.

Có thể thực hiện các bước sau:

Bước 1: Xác định ngày bệnh

Ghi nhớ ngày bắt đầu sốt giúp xác định người bệnh đang ở giai đoạn nào của bệnh.

Bước 2: Theo dõi triệu chứng

Một số triệu chứng thường gặp của Dengue gồm:

• Sốt.
• Đau đầu.
• Đau phía sau hốc mắt.
• Đau cơ, đau khớp.
• Buồn nôn.
• Phát ban. 

Bước 3: Không chỉ dựa vào kết quả NS1

Nếu triệu chứng vẫn phù hợp với sốt xuất huyết, bác sĩ có thể cân nhắc xét nghiệm bổ sung như IgM hoặc NAAT, tùy thời điểm bệnh. 

Bước 4: Theo dõi dấu hiệu cảnh báo

Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường hoặc tình trạng trở nên nghiêm trọng, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá.

NS1 dương tính có ý nghĩa gì?

Ngược lại với trường hợp NS1 âm tính, NS1 dương tính là bằng chứng của nhiễm virus Dengue theo hướng dẫn xét nghiệm của CDC.

Tuy nhiên, xét nghiệm NS1 không xác định được type huyết thanh Dengue.

Vì vậy, kết quả cần được đánh giá trong bối cảnh triệu chứng và tình trạng thực tế của người bệnh.

NS1 và IgM khác nhau như thế nào?

CDC cho biết IgM thường bắt đầu có thể phát hiện khoảng 4–5 ngày sau khi xuất hiện triệu chứng và có thể tồn tại trong một thời gian sau nhiễm.

Khi nào cần đi khám ngay?

Không nên chỉ dựa vào kết quả test Dengue NS1 nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo.

Theo CDC, cần được chăm sóc y tế ngay khi có các dấu hiệu như:

• Đau bụng hoặc đau khi ấn vào bụng.
• Nôn nhiều.
• Chảy máu mũi hoặc chảy máu chân răng.
• Nôn ra máu.
• Đi ngoài có máu.
• Mệt lả, bồn chồn hoặc kích thích bất thường.

Các dấu hiệu cảnh báo có thể xuất hiện khi sốt bắt đầu giảm, vì vậy hết sốt không đồng nghĩa đã hoàn toàn hết nguy cơ.

Test sốt xuất huyết NS1 Fastep, CTK, GeneSign có giống nhau không?

Trên thị trường hiện có nhiều sản phẩm test sốt xuất huyết NS1 như Fastep, CTK và GeneSign.

Các sản phẩm có thể có sự khác nhau về:

• Quy cách đóng gói.
• Loại mẫu sử dụng.
• Hướng dẫn thực hiện.
• Thời gian đọc kết quả.
• Điều kiện bảo quản.
• Thông tin kỹ thuật của từng mã sản phẩm.

Do đó, khi lựa chọn test Dengue NS1 Fastep, CTK hoặc GeneSign, nên kiểm tra đúng thông tin trên bao bì và hướng dẫn sử dụng của từng sản phẩm thay vì chỉ dựa vào tên thương hiệu.

Lưu ý: Không nên khẳng định một thương hiệu có độ chính xác cao hơn thương hiệu khác nếu không có tài liệu kỹ thuật phù hợp để chứng minh.

Những lưu ý khi mua test sốt xuất huyết NS1

Nếu đang tìm mua test sốt xuất huyết NS1, người mua nên kiểm tra:

1. Tên sản phẩm và mã sản phẩm
Đảm bảo đúng loại test cần sử dụng.

2. Loại mẫu
Kiểm tra mẫu xét nghiệm được nhà sản xuất cho phép sử dụng.

3. Quy cách đóng gói
Ví dụ: hộp 20 test, 25 test hoặc quy cách khác.

4. Hạn sử dụng
Không sử dụng sản phẩm đã hết hạn.

5. Điều kiện bảo quản
Bảo quản đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

6. Hướng dẫn sử dụng
Đọc kỹ IFU trước khi thực hiện.

7. Nguồn gốc sản phẩm
Nên mua từ đơn vị cung cấp có thông tin sản phẩm rõ ràng.

Câu hỏi thường gặp về NS1 âm tính

Test NS1 âm tính có chắc chắn không bị sốt xuất huyết?

Không. NS1 âm tính không loại trừ hoàn toàn nhiễm Dengue. Cần xem xét thêm ngày bệnh, triệu chứng và các xét nghiệm phù hợp.

Test sốt xuất huyết NS1 nên làm khi nào?

NS1 đặc biệt được sử dụng trong 7 ngày đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng.

NS1 âm tính nhưng vẫn sốt thì sao?

Không nên tự kết luận không mắc sốt xuất huyết. Nếu vẫn nghi ngờ, cần được nhân viên y tế đánh giá và có thể cần xét nghiệm bổ sung.

Sau ngày thứ 7 có nên test NS1 không?

Sau ngày thứ 7, NS1 có thể không còn tối ưu như giai đoạn đầu. IgM thường được ưu tiên để đánh giá nhiễm Dengue gần đây.

NS1 dương tính có nghĩa là gì?

NS1 dương tính là bằng chứng của nhiễm virus Dengue và cần được đánh giá cùng tình trạng lâm sàng của người bệnh. 

Kết luận

Test sốt xuất huyết NS1 âm tính không có nghĩa chắc chắn không bị sốt xuất huyết.

NS1 đặc biệt hữu ích trong 7 ngày đầu của bệnh, nhưng kết quả âm tính không thể tự mình loại trừ nhiễm Dengue. Khi người bệnh vẫn có triệu chứng nghi ngờ, cần xem xét ngày bệnh, triệu chứng và các xét nghiệm bổ sung như IgM hoặc NAAT theo hướng dẫn của nhân viên y tế. 

Nếu xuất hiện đau bụng, nôn nhiều, chảy máu, nôn ra máu, đi ngoài có máu hoặc mệt lả, cần đến cơ sở y tế ngay.